Deze website maakt gebruik van cookies.
Deze website benut uitsluitend cookies voor het goed functioneren van de site en om de website te analyseren. Door gebruik te maken van de website geeft u aan hiermee akkoord te zijn.
x
harmonie

foto

Afbeeldingen
(Klik voor origineel)

Uurtje cultuurtje: “Dat mag je niet zeggen!”  - politieke correctheid & identiteitspolitiek

29 februari 2020 om 16:00

 “Dat mag je niet zeggen!”  - politieke correctheid & identiteitspolitiek

Edward vd Tuuk, 29 februari

De strijd voor vrijheid en gelijkheid heeft de afgelopen eeuw diverse emancipatiebewegingen voortgebracht. Streden deze bewegingen aanvankelijk voor gelijke rechten, vanaf de jaren '70 wordt er meer nadruk gelegd op erkenning van de eigen identiteit van vrouwen, etnische groepen en minderheden. Erkenning zou meer inhouden dan toetreding tot een wereld gedomineerd door de normen van het blanke hetero-seksuele patriarchaat. "Men wordt niet als vrouw geboren, men wordt tot vrouw gemaakt" (Simone de Beauvoir); m.a.w: emancipatie betekent bevrijding van knechtende sociale structuren. Niet alleen de wet diende te worden ontdaan van discriminatoire bepalingen, maar de maatschappij moest op het alledaagse, culturele niveau veranderen; het persoonlijke werd politiek.

Dit leidde in de jaren '80 en '90 in Amerika tot de 'culture wars': een strijd tussen progressieven (liberals) en (neo)conservatieven. Omstreden thema's hierbij waren politiek correct taalgebruik en vrijheid van meningsuiting. Deze strijd is de afgelopen jaren opnieuw opgelaaid, en overgewaaid naar Europa. In Nederland manifesteert deze zich om thema's als de Gouden Eeuw, Zwarte Piet, standbeelden van 'nationale helden', maar ook om gender-kwesties en mensen met een beperking. Zij die strijden voor sociale rechtvaardigheid wijzen op institutioneel racisme, seksisme en andere vormen van discriminatie. Tegenover zich vinden zij niet alleen degenen die strijden voor het behoud van de Nederlandse identiteit, maar ook de uitdagers van 'de cultuur van slachtofferschap'.

En zo is de strijd voor emancipatie uitgemond in een strijd over identiteit. Dit staat echter haaks op het idee van vrijheid en emancipatie, zoals o.a. verwoord door Immanuel Kant ("heb de moed je van je eigen verstand te bedienen!") of Michel Foucault ("het belangrijkste is momenteel niet om te ontdekken wat wij zijn, maar om te weigeren wat wij zijn"). Vrijheid van meningsuiting moet juist niet identiteitsbevestigend zijn, maar een vorm van kritisch denken en vrijmoedig en spreken (parrèsia), waarbij geen enkel standpunt (ook het eigen niet) heilig is. 

Rubriek: Algemeen, Kunst & Cultuur, Lezingen & cursussen door w.hooijer@home.nl

  • Hyves
  • NUjij
  • LinkedIn
  • MySpace
  • Google Bookmarks