Afbeeldingen
(Klik voor origineel)
Han Borg: Rare jongens, die Romeinen (1)
19 oktober 2026 11:00
Met deze bekende uitroep uit de stripboeken van Asterix en Obelix duiken we in het seizoen 2026/2027 in de geschiedenis van Rome. Keizers, pausen, kunstenaars en moderne architecten zullen in een viertal lezingen de revue passeren.
De eerste aflevering van deze serie zal gaan over de periode, waarin de keizers over Rome heersten. We beginnen met Julius Caesar, die weliswaar geen keizer was (daarvoor werd hij min of meer ontijdig met tientallen messteken om het leven gebracht) maar wiens naam ‘Caesar’ wel de basis is geworden voor ons woord ‘keizer’.
De eerste keizereeuw (vanaf de heerschappij van Augustus tot en met Nerva, tussen 27 v.Chr. en 98 na Chr.) was gelijk al behoorlijk turbulent, en laat een aantal goede maar ook een aantal behoorlijk verknipte figuren aan het hoofd van het Romeinse rijk staan. Na Nerva lijkt het wat rustiger geworden, met eerst Domitianus en daarna o.a. Trajanus, Hadrianus en Marcus Aurelius, maar na deze filosoof-keizer loopt het al gauw weer helemaal mis. Commodus, Elagabalus vormen de opmaat tot de zogenaamde ‘soldatenkeizers’: mannen die meer tijd op het slagveld doorbrachten dan in de hoofdstad Rome. De relatieve rust keert even weer met één van de weinige keizers die gewoon in zijn bed sterft (Diocletianus, 285-305) na zelfs nog even van een pensioen genoten te hebben.
Onder keizer Constantijn (306-337) begint het christendom sterk aan invloed te winnen, maar het westelijk deel van het Romeinse Rijk komt steeds meer onder druk te staan van barbaarse volkeren. Rome verplaatst zich bijna letterlijk naar de door Constantijn gestichte stad Constantinopel (Istanbul). Zo tegen 500 na Chr. is het met het oude Rome wel zo’n beetje gedaan.
In deze les laten we een paar ‘goede’ en een paar ‘slechte’ keizers de revue passeren. We leren iets over wat hen bewoog, waarom ze vereerd of verguisd werden. Rome (de stad en omgeving) vormt daarbij de constante factor.
Han Borg (1956) is historicus van de Oudheid en heeft een bijzondere belangstelling voor de materiële cultuur van de volkeren aan de noordzijde van de Middellandse Zee.
Opgeven voor deze lezing dient te geschieden door een mail te sturen naar lezing@societeitdeharmonie.nl en is gratis voor leden, terwijl introducés een bijdrage van € 5 betalen.
