Uurtje Cultuurtje: Is atonale muziek kattengejammer? door Paul Herruer
7 november 2026 16:00
Atonale muziek is eigenlijk een zotte term: muziek kan niet zonder tonen, of die nu door een muziekinstrument worden voortgebracht of door een mattenklopper. Wat we ermee bedoelen is muziek, die niet langer gebonden is aan toonsoorten en de zogeheten harmonische wetten die daarbij horen. Toen de eerste atonale muziekstukken op zo rond 1918 op het concertpodium verschenen waren er uiteraard critici die er niets van moesten hebben. Ze noemden het kattengejammer en vreesden dat dit de muziek van de toekomst zou worden. Van filosofische zijde werd zelfs gesteld dat de muziek wel atonaal moest worden omdat zelfs de gewaagdere samenklanken uit de 19e eeuw inmiddels onwaarachtig geworden waren. Toch is er in de hele 20ste eeuw en (zeker!) nu altijd meer tonaal gecomponeerd dan atonaal, met of zonder wetten. Dat atonale muziek negatieve reacties veroorzaakte is begrijpelijk: we luisteren immers met oren die geconditioneerd zijn door de hele tonale muziekgeschiedenis. Laten we eens proberen, onbevangen naar atonale muziek te luisteren en ontdekken dat het geen kattengejammer is.
Aanmelden bij: uurtjecultuurtje@societeitdeharmonie.nl
Voor leden is de toegang gratis. Niet-leden betalen 5 euro, uitsluitend met pin.
